Ở một thời đại khi địa vị và quyền lực quyết định 'BẠN LÀ AI' ngoài xã hội, chúng ta luôn thấy những người trẻ thành công rực rỡ, kiếm hàng trăm triệu, nắm giữ chức vụ cao. Thế nhưng, điều trớ trêu là chính những người trẻ ấy lại chia sẻ rằng họ rất ngại thể hiện sự thành công đó cho gia đình của mình. Đó không phải là sự khiêm tốn, mà là sự tự ti, một hệ quả sâu thẳm của quá khứ không được công nhận và gánh nặng tài chính vô hình mà họ không dám đối diện.
Họ thà thể hiện họ là một người trẻ với mức lương bình thường sẽ ổn hơn là thể hiện một người trẻ thành công với chính những người thân yêu nhất. Đây không phải là sự khiêm tốn, mà là sự tự ti, một cảm giác sâu thẳm xuất phát từ quá khứ không được công nhận. Bản thân mình cũng là một ví dụ rõ ràng: Khi ở ngoài xã hội với bạn bè và đồng nghiệp, mình được nhận xét là một người rất giỏi và mình cũng tự tin về mức lương của bản thân. Nhưng khi về nhà, mình lại chỉ dám nói 1/2 mức lương thực tế. Nguyên nhân là vì trong quá khứ, mình đã không được gia đình công nhận và khen ngợi đúng mức. Dần dần, điều đó hình thành trong lòng một sự tự ti cố hữu với chính gia đình, một sự ngại ngùng thể hiện vì sợ rằng ba mẹ sẽ không công nhận những nỗ lực và thành quả ấy.
Một nguyên nhân sâu sắc hơn khiến giới trẻ phải tự tạo ra chiếc "mặt nạ" này là nỗi sợ trở thành gánh nặng tài chính cho gia đình. Họ lo sợ nhỡ đâu một ngày họ mất công việc, họ sẽ không dám báo cho gia đình vì bây giờ mọi thứ đều đang phụ thuộc vào tiền lương mà họ đã "khoe" trước đó. Đây là một thực tế phũ phàng mà mình đã đọc được qua câu chuyện về một bạn trẻ 21 tuổi đang làm phục vụ với mức lương 8 triệu/tháng, nhưng mẹ của bạn ấy luôn luôn bắt bạn ấy phải gửi tiền về để lo cho đứa em út trong nhà hoặc để chi tiêu. Điều bất ngờ là rất nhiều lời khuyên ở phần bình luận đã khuyên bạn ấy nên nói 1/2 hoặc 1/3 lương thực tế của mình thôi, để có một khoảng tiền phòng thân.
Dù nguyên nhân xuất phát từ sự không được công nhận hay nỗi sợ hãi trở thành một "nút thắt trong lòng", thì nó cũng đều bắt nguồn từ chính những người được cho là "hậu phương" của họ.
Người trẻ tự ti, người trẻ không dám – tất cả đều có một phần trách nhiệm từ gia đình trong đó.
Vậy thử hỏi lại: tại sao gia đình lại như thế?
Sự thật là một phần không nhỏ các bậc phụ huynh đang quá áp lực vào con mình. Áp lực không chỉ đến từ sự so sánh với "con nhà người ta," mà còn đến từ gánh nặng tài chính hoặc những kỳ vọng truyền thống của thế hệ trước. Chính sự áp lực vô hình này đã gián tiếp tạo ra một vòng luẩn quẩn: Con cái càng giỏi giang, càng được kỳ vọng; sự kỳ vọng đó lại trở thành gánh nặng tâm lý và tài chính; và người trẻ, để bảo vệ bản thân và thành công của mình, buộc phải nói dối hoặc che giấu sự thật. Gia đình, lẽ ra phải là bệ phóng vững chắc, nay lại trở thành cái neo giữ người trẻ lại trong sự tự ti và lo lắng, khiến họ không dám sống thật với thành công của chính mình.
Thành công của một người trẻ không phải là chiếc áo khoác để khoe mẽ, mà là sự thật được đổi bằng mồ hôi và nỗ lực. Với những người trẻ, việc can đảm trò chuyện và bảo vệ thành công của mình có thể là bước đầu tiên để bước ra khỏi chiếc bóng tự ti ấy. Còn với gia đình, mình tin rằng, nếu ta có thể chuyển hóa sự kỳ vọng và áp lực thành sự công nhận và tình yêu thương một cách tinh tế hơn, gia đình sẽ trở lại đúng vị thế của nó: một bến đỗ an toàn và là bệ phóng vững chắc cho con cái, thay vì là cái neo vô hình níu giữ họ lại trong những lo lắng và nỗi sợ hãi.
Mình hy vọng rằng, bằng cách nhìn nhận rõ ràng vấn đề này, chúng ta sẽ có một nơi mà mọi người trẻ đều cảm thấy thoải mái khi được là chính mình, dù là ở ngoài xã hội hay khi trở về nhà.